Vraag & Antwoord


Hier treft u een overzicht van veelgestelde vragen rondom Waterdunen verdeeld in onderwerpen.

Algemeen

Initiatiefnemers
Naar aanleiding van de geplande kustversterking, waarvoor camping Napoleonhoeve plaats moest maken, kwam recreatieondernemer Boomert met het idee voor een landschappelijk ingepaste recreatiefaciliteit aan de kust. Tegelijk ontstond bij stichting Het Zeeuwse Landschap het idee voor een internationaal trekvogelreservaat met de naam Waterdunen. Deze initiatieven leidden tot de samenwerking van verschillende partijen met de Provincie Zeeland als trekker.

Betrokken partijen
In het project Waterdunen werken vijf partijen samen in een project- en een stuurgroep. Dat zijn de Provincie Zeeland (de trekker van het project), de Gemeente Sluis, waterschap Scheldestromen en twee private partijen: Molecaten en sichting Het Zeeuwse Landschap.

Waarom de ontwikkeling van Waterdunen?
Kort gezegd kampt West-Zeeuws-Vlaanderen met verschillende sociaaleconomische problemen, zoals vergrijzing en afnemende werkgelegenheid in verschillende sectoren (landbouw, visserij, zorg en bankwezen). Het plan Waterdunen betekent een positieve impuls voor de regio. Kansen worden vooral gezien in het stimuleren van de economie en de verbetering van de omgevingskwaliteiten zoals natuur, landschap, cultuurhistorie en de leef- en recreatieomgeving. De realisatie van Waterdunen betekent ook een bijdrage aan het plan Natuurherstel Westerschelde (121 ha).

Wat gaat het gehele project kosten?
De totale investering in Waterdunen in combinatie met de kustversterking door het waterschap bedraagt ongeveer 150 - 200 miljoen euro. Deze investering in het gebied wordt gedekt door een combinatie van privaat (markt) en publiek (overheids-)geld. De kustversterking is volledig gefinancierd door het Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma.

Hoe groot is het gebied?
De totale oppervlakte van het gebied is circa 350 hectare. Daarvan wordt 14 hectare ingericht als duincamping, 40 hectare is voor vakantiewoningen en hotelaccommodatie. Het natuurgebied wordt 250 hectare groot.

Wie gaat het gebied beheren als het af is?
Het recreatiepark wordt in de toekomst beheerd door Molecaten en het natuurgebied door stichting Het Zeeuwse Landschap (HZL). Begin 2016 is een terreinbeheerder vanuit HZL aangesteld die toezicht houdt in het gebied. De getijdenduiker is onderdeel van de waterkering wordt beheerd door waterschap Scheldestromen.

Wordt het gebied ook toegankelijk voor minder validen?
In 2019 is het middenpad aangelegd. Dit middenpad bestaat uit vlonderpaden met bruggen die eilanden met elkaar verbinden. In de loop van 2020 wordt de rest van het wandelpad gemaakt. Het wandelpad is geschikt voor minder validen met bijvoorbeeld een rolstoel of een rollator.

Kustversterking

Waarom is de kust versterkt?
Waterdunen maakt onderdeel uit van de Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen. Dit betekent dat de kust hier niet sterk genoeg was om een superstorm te weerstaan die eens in de 4.000 jaar kan voorkomen. De Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen liep van Breskens tot en met Cadzand-Bad. Van 2013 tot eind 2015 is aan het kustvak Waterdunen gewerkt.

Hoe is de kust versterkt?
Voor de kust ligt een diepe getijdengeul, waardoor versterking aan de zeezijde niet mogelijk was. Het zand zou door de sterke stroming weer terug in zee verdwijnen. Daarom is aAan de zeezijde tussen Breskens en Groede de dijk met steenbekleding en het asfalt verbeterd. Aan de landzijde is een nieuw duin tot 300 meter landinwaarts aangelegd met grond, zware klei en zand. Het nieuwe duin ligt tegen de bestaande dijk.

Met welk materiaal is de kust versterkt?
Met grond, zware klei en zand is het nieuwe duin gemaakt. Tussen ‘t Killetje en het Zandertje is circa 1,5 miljoen kubieke meter grond en circa 400.000 kubieke meter zand aangebracht. Daarvoor is grond ontgraven uit de kreken en geulen die in Waterdunen zijn aangelegd. Het zand is aangevoerd vanuit de Noordzee met zandhoppers en via een pijpleiding tijdelijk in een zanddepot geplaatst voor het werd verwerkt.

Hoe hoog is het duinlandschap?
De breedte van het landduin bedraagt circa 300 meter en de gemiddelde hoogte is 14 meter. Vóór de uitvoering van de kustversterking was de kruinhoogte van de dijk 11 meter. Het hoogste punt in het nieuwe duinlandschap is zo'n 18 meter (oostzijde ‘t Killetje). Het duinlandschap is onderdeel van de zeewering. De zeewering is zo ontworpen dat ze de komende 200 jaar weer voldoet aan de veiligheidsnormen voor kustbescherming, die destijds golden. Echter inzichten over klimaatontwikkeling wijzigen voortdurend. Het is de vraag of deze norm van 200 jaar in de toekomst houdbaar blijft.

Getijdenduiker

Wat is een getijdenduiker?
Dit is een doorlaatmiddel (een verbindingskoker tussen de Westerschelde en Waterdunen) waardoor het water uit de Westerschelde tweemaal per dag gecontroleerd Waterdunen in- en uitstroomt en er achter de dijk een gebied met getijdennatuur ontstaat. De getijdenduiker bestaat uit vier kokers, door drie kokers stroomt zout water in en uit Waterdunen. De vierde koker staat in verbinding met het nieuwe gemaal 'Nieuwe Sluis' en voert polderwater uit het achterliggende gebied van Waterdunen af naar de Westerschelde.

Wanneer is de getijdenduiker in gebruik genomen?
Op 26 september 2019 is de getijdenduiker officieel geopend. In dezelfde maand stroomde voor het eerst zout water door de getijdenduiker het gebied in en uit. De eerste maanden test men de stroomsnelheden in de inlaatkreek en 't Killetje en de instelling van het getij. In 2020, nadat de inrichting van het krekengebied in Waterdunen geheel is afgerond en de testperiode van de schuiven is voltooid, gaan de schuiven van de getijdenduiker daadwerkelijk open en zal er twee keer per dag water gecontroleerd het gebied in- en uitstromen.

Welke maatregelen zijn nodig om de veiligheid optimaal te maken?
De uitstroom van water aan de zeezijde van ‘t Killetje kan erosie van de bodem veroorzaken. Om dat te voorkomen en de stabiliteit van de waterkering niet in gevaar te brengen zijn maatregelen genomen om de bodem te beschermen. De nollen aan weerszijden van ‘t Killetje zijn ingekort, zodat het uitstromende water in een rechte lijn vanaf de getijdenduiker zijn weg vindt naar de zee. Aan de zeezijde en de landzijde van de getijdenduiker ligt een gele drijflijn om te voorkomen dat mensen in de koker terecht komen.

Welke constructie is gebruikt voor de bouw van de getijdenduiker?
De duiker is 'op staal' gefundeerd. Dit betekent dat er geen betonpalen onder de duiker zitten. De duiker heeft vier kokers met inwendige afmetingen van vier meter breed en drie meter hoog. Drie kokers dienen om het gedempte getij te creëren in Waterdunen. De vierde koker dient om het zoete water uit het achterland af te voeren. Op de kokers in het dijklichaam staat aan landzijde een bedieningsruimte en aan zeezijde een schuivenhuis.

Hoe wordt de getijdenduiker bediend?
In de getijdenduiker zijn per koker twee schuiven aangebracht om het waterpeil in Waterdunen te kunnen regelen. Deze schuiven bewegen automatisch mee met het getij. In geval van nood is ook handmatige bediening mogelijk. De getijdenduiker is onderdeel van de waterkering en het waterschap stelt hoge eisen aan de afsluiting. Indien nodig, zoals bijvoorbeeld bij stormvloed, moet de constructie hermetisch kunnen worden gesloten.

Wat wordt het waterpeil in Waterdunen?
Het getij zal gedempt zijn wat betekent dat bij eb en vloed het waterpeil in Waterdunen varieert tussen -55 cm NAP en +55 cm NAP. Het gemiddeld hoog- en laagwaterpeil in de Westerschelde bedraagt respectievelijk +207 cm NAP en -176 cm NAP. Bij springvloed zal het getij in Waterdunen variëren van –77 cm NAP tot +77 cm NAP.

Natuur

Hoe wordt het zoute water tegen gegaan buiten het gebied?
Rondom het gebied is een kwelsloot aangelegd die voorkomt dat het zoute water doorsijpelt naar het zoete grondwater buiten Waterdunen. Het water in de kwelsloot wordt door het nieuwe gemaal 'Nieuwe Sluis' naar de Westerschelde gepompt. Aan de buitenkant van Waterdunen zijn buizen in de grond aangebracht om de kwaliteit van het grondwater te controleren.

Wat voor natuurgebied komt er?
Waterdunen wordt een gebied van zilte natuur met slikken, schorren, geulen en centraal gelegen enkele grote vogeleilanden en ligt op de route van vele trekvogels. De vogeltelpost bij Breskens is een internationaal bekend punt voor het waarnemen van de vogeltrek. Vooral in het voorjaar (februari tot mei) passeren veel soorten vogels in soms spectaculaire aantallen. De vernieuwde vogeltelpost is een uitgelezen plek om deze vogels te zien en ligt aan het oostelijke einde van de Panoramaweg van Breskens, niet ver van de vuurtoren.

Welke vogels zijn er straks te zien in het gebied?
Er worden verschillende sternsoorten, plevieren en steltlopers verwacht, naast diverse soorten duik- en grondeleenden. Straks zijn bijvoorbeeld de grote stern, kluut, kleine plevier, strandplevier, bontbekplevier, lepelaar, zilverreiger en de bergeend te zien. Veel van deze soorten verschijnen nu al in Waterdunen. Langs het middenpad staan kijkschermen en vogelhutten, zodat je de bewoners van Waterdunen van dichtbij kunt zien zonder ze te storen.

Recreëren & beleven

Waar kan ik recreëren in het gebied?
Recreanten kunnen rondom Waterdunen fietsen, of wandelen over gemaaide struinpaden en het verharde middenpad met bruggen die de eilanden met elkaar verbinden. Verder komt er een welkomstgebouw Welkom in Waterdunen, met een stuk speelnatuur.

Zijn er voorzieningen voor kinderen?
In het zuidelijke deel van Waterdunen bij het (nog te bouwen) welkomstgebouw wordt een stukje ingericht dat voor kinderen aantrekkelijk is. Hier kunnen ze spelen met zand, modder en water. Kinderen kunnen dammetjes bouwen, het getij in het klein ervaren en nog veel meer.

Wat kan je in Waterdunen doen?
Vogels kijken kan overal aan de rand van het gebied. Vooral in het voorjaar en de zomer zijn er al veel kustvogels te zien in Waterdunen. Rondom het gebied liggen fietspaden die nu al volop worden gebruikt. Een wandeling maken in het gebied kan over de gemaaide paden en in de zomermaanden onder begeleiding van een gids. Stichting Het Zeeuwse Landschap organiseert naast deze wandelexcursies ook fietsexcursies. Een groepsexcursie aanvragen is ook mogelijk. Op de pagina Activiteiten is meer informatie te vinden over excursies en andere activiteiten in Waterdunen.

Hoe kan ik in het gebied verblijven?
De overnachtingsmogelijkheden die door Molecaten in het gebied zijn gepland bestaan uit een duincamping, recreatiewoningen en een hotelaccommodatie. De recreatiewoningen zijn uitsluitend voor de verhuur en worden niet aan particulieren verkocht. Molecaten start met de aanleg van 200 kampeerplaatsen en 150 recreatiewoningen. Voor meer informatie bezoek de website van Molecaten

Wat moet ik me bij de recreatiewoningen voorstellen?
Wanneer de eerste recreatiewoningen worden gebouwd is afhankelijk van de totaalplanning van de aanleg van Waterdunen. Molecaten bouwt de recreatiewoningen in Waterdunen straks zoveel mogelijk ingebed in het landschap. Hierbij is natuurbeleving een belangrijke waarde. Binnen en buiten vloeien in elkaar over, zodat de gasten een gevoel ervaren van rust en ruimte midden in de natuur.

Wat kenmerkt de recreatiewoningen?
Duurzame circulaire bouw zijn de sleutelwoorden van Molecaten. De woningen zijn demontabel en modulair, wat wil zeggen dat de grondstoffen herbruikbaar zijn. Bij de afbouw wordt zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van natuurlijke materialen. De woningen worden voorzien van energiezuinige systemen. Er komen vier woningtypes variërend qua capaciteit van vier tot tien personen. De woningen zijn opgebouwd uit hoogwaardige prefab elementen. Door de eindafwerking van de gevels, krijgt elk woningtype zijn eigen vorm en uitstraling. Een robuuste basis en hoog wooncomfort staan hierbij centraal.

Zilte teelten/aquacultuur

Wat is Kustlaboratorium?
Het Kustlaboratorium is een initiatief van stichting Het Zeeuwse Landschap. De natuurorganisatie wil laten zien dat binnendijkse zilte aquacultuur in harmonie samen gaat met landschap en natuur. Geen industrieel ogend landschap maar het telen van planten en dieren uit zee op zilte grond of in bassins met zeewater op een passende manier die aantrekkelijk is voor de bewoners van de streek, passanten en toeristen.

Wat is er bijzonder aan Kustlaboratorium?
Dit project is bijzonder omdat in Waterdunen voor het eerst de aanleg van binnendijkse natuur, tegelijk met een versterkte kust, wordt gecombineerd met bedrijfsmatige teelt van zilte planten en dieren op kleine schaal.

Hoe werd het Kustlaboratorium mogelijk gemaakt?
Het Kustlaboratorium werd aangelegd dankzij het Droomfonds van de Nationale Postcodeloterij. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling in het kader van OP-Zuid.

Wie gaat straks zilte dieren en planten kweken in het Kustlaboratorium?
In het Kustlaboratorium zal een aantal ondernemers hun bedrijf vestigen. Stichting Het Zeeuwse Landschap stelt grond en basisvoorzieningen beschikbaar en zorgt voor de landschappelijke kwaliteit. De ondernemers doen waar zij goed in zijn: ondernemen, onder voorwaarde dat het om duurzame aquacultuur gaat. Zo gaan economie en natuur op een verantwoorde manier hand in hand.

Planning

Welke werkzaamheden moeten nog worden gedaan?
De Provincie Zeeland is ver klaar met hun werkzaamheden in het gebied. In 2020 worden de recreatie-elementen en de wandelpaden door Waterdunen aangelegd. Stichting Het Zeeuwse Landschap legt de zilte percelen aan. In 2020 beginnen ze met de aanleg van de pekelkreeft, de roerdomppoel en het welkomstgebouw (zie voor actuele informatie http://www.waterdunen.com/werkzaamheden).

Informatie

Waar vind ik meer informatie over Waterdunen?
Digitale magazine:
Eens in de twee maanden verschijnt het digitale magazine: http://www.magazine.waterdunen.com.
Wilt u op de mailinglijst worden geplaatst, stuur dan een bericht aan: jm.christiaansen@zeeland.nl onder vermelding van 'aanmelding magazine Waterdunen'.
Website:
Naast de informatie op deze website, bieden de projectpartners op hun eigen websites specifieke informatie over verschillende aspecten van het project Waterdunen.