Vraag & Antwoord


Hier treft u een overzicht van veelgestelde vragen rondom Waterdunen verdeeld in onderwerpen.

Algemeen

Initiatiefnemers
Naar aanleiding van de geplande kustversterking, waarvoor camping Napoleonhoeve plaats moest maken, kwam recreatieondernemer Arno Boomert met het idee voor een landschappelijk ingepaste recreatiefaciliteit aan de kust. Tegelijk ontstond bij Het Zeeuwse Landschap het idee voor een internationaal trekvogelreservaat met de naam Waterdunen. Deze initiatieven leiden tot de samenwerking van verschillende partijen met de Provincie Zeeland als in de trekkersrol.

Betrokken partijen
In het project Waterdunen werken vijf partijen samen in een projectgroep en een stuurgroep. Dat zijn de Provincie Zeeland (de trekker van het project), de Gemeente Sluis, Waterschap Scheldestromen en twee private partijen: Molecaten en Het Zeeuwse Landschap.

Waarom de ontwikkeling van Waterdunen?
Kort gezegd kampt West-Zeeuws-Vlaanderen met verschillende sociaaleconomische problemen, zoals vergrijzing, afnemende werkgelegenheid in de verschillende sectoren (landbouw, visserij, zorg en bankwezen). Het plan Waterdunen betekent een positieve impuls voor de regio. Kansen worden vooral gezien in het stimuleren van de economie en de verbetering van de omgevingskwaliteiten zoals natuur, landschap, cultuurhistorie en de leef- en recreatieomgeving. De realisatie van Waterdunen betekent ook een bijdrage aan het plan Natuurherstel Westerschelde (50 ha).

Wat gaat het gehele project kosten?
De totale investering in Waterdunen in combinatie met de kustversterking door het waterschap bedraagt ongeveer 150 - 200 miljoen euro. Deze wordt gedekt door een combinatie van privaat (markt) en publiek (overheids)geld. De kustversterking wordt volledig gefinancierd door het Tweede Hoogwaterbeschermingsprogramma.

Hoe groot is het gebied?
De totale oppervlakte van het gebied is circa 350 hectare. Daarvan wordt 14 hectare ingericht als duincamping, 40 hectare is voor vakantiewoningen en hotelaccommodatie. Het natuurgebied wordt 250 hectare groot.

Wie gaat het beheren als het af is?
Het recreatiepark zal worden beheerd door Molecaten en het natuurgebied door Het Zeeuwse Landschap. Begin 2016 is een terreinbeheerder vanuit HZL aangesteld die toezicht houdt in het gebied. De getijdenduiker wordt beheerd door het waterschap omdat deze onderdeel is van de waterkering.

Wordt het ook toegankelijk voor minder validen?
Het gebied wordt voorzien van paden en bruggen die ook geschikt zijn voor minder validen met bijvoorbeeld een rolstoel of een rollator.

Kustversterking

Waarom is de kust versterkt?
Waterdunen maakt onderdeel uit van de Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen. Dit betekent dat de kust hier niet sterk genoeg was om een superstorm te weerstaan die eens in de 4.000 jaar kan voorkomen. De Zwakke Schakel West-Zeeuws-Vlaanderen liep van Breskens tot en met Cadzand-Bad. Van 2013 tot eind 2015 is aan het kustvak Waterdunen gewerkt.

Hoe is de kust versterkt?
Aan de zeezijde tussen Breskens en Groede is de steenbekleding en het asfalt van de dijk verbeterd. Aan de landzijde is een nieuw duin tot 300 meter landinwaarts aangelegd met grond, zware klei en zand. Het nieuwe duin ligt tegen de bestaande dijk. Voor de kust ligt een diepe getijdengeul, waardoor versterking naar de zeezijde niet mogelijk was. Het zand zou door de sterke stroming weer terug in zee verdwijnen. Daarom is de kust hier landwaarts versterkt.

Met welk materiaal wordt de kust versterkt?
Met grond, zware klei en zand is het nieuwe duin gemaakt. Tussen ‘t Killetje en het Zandertje is circa 1,5 miljoen m³ grond en circa 400.000 m³ zand aangebracht. Daarvoor is grond ontgraven uit de kreken en geulen die in Waterdunen zijn aangelegd. Het zand is aangevoerd vanuit de Noordzee met zandhoppers en via een pijpleiding tijdelijk in een zanddepot geplaatst voor het werd verwerkt .

Hoe hoog wordt het duinlandschap?
Het duinlandschap is onderdeel van de zeewering. De zeewering is zo ontworpen dat ze de komende 200 jaar weer voldoet aan de veiligheidsnormen voor kustbescherming. De breedte van het landduin bedraagt circa 300 meter en de gemiddelde hoogte is 14 meter. Vòòr de uitvoering van de kustversterking was de kruinhoogte van de dijk 11 meter. Het hoogste punt in het nieuwe duinlandschap is zo'n 18 meter (westzijde ‘t Killetje).

Getijdenduiker

Wat is een getijdenduiker?
Dit is een doorlaatmiddel (een verbindingskoker tussen de Westerschelde en Waterdunen) waardoor het water uit de Westerschelde tweemaal per dag Waterdunen in- en uitstroomt. Zodoende ontstaat achter de dijk een gebied met getijdennatuur. De getijdenduiker bestaat uit vier kokers, door drie kokers stroomt zout water in en uit Waterdunen. De vierde koker staat in verbinding met het nieuwe gemaal 'Nieuwe Sluis' en voert polderwater uit het gebied rond Waterdunen af naar de Westerschelde.

Wanneer wordt de getijdenduiker in gebruik genomen?
De bouw van de getijdenduiker is inmiddels voltooid. In 2018, nadat de inrichting van het krekengebied in Waterdunen geheel is afgerond, gaan de schuiven van de getijdenduiker daadwerkelijk open en zal er twee keer per dag water het gebied in- en uitstromen.

Welke maatregelen zijn nodig om de veiligheid optimaal te maken?
De uitstroom van water aan de zeezijde van ‘t Killetje kan erosie van de bodem veroorzaken. Om dat te voorkomen en de stabiliteit van de waterkering niet in gevaar te brengen, worden maatregelen genomen om de bodem te beschermen. De nollen aan weerszijden van ‘t Killetje worden ingekort, zodat het uitstromende water via een rechte lijn vanaf de getijdenduiker zijn weg naar zee vindt. Aan de zeezijde zal een drijflijn worden aangebracht om te voorkomen dat mensen in de koker terecht komen.

Welke constructie is gebruikt voor de bouw van de getijdenduiker?
De duiker is 'op staal' gefundeerd. Dit betekent dat er geen betonpalen onder de duiker zitten. De duiker heeft vier kokers met inwendige afmetingen van 4 m breed en 3 m hoog. Drie kokers dienen om het getij te creëren in Waterdunen. De vierde koker dient om het water uit het achterland af te voeren. Op de kokers in het dijklichaam staat een bedieningsruimte en een schuivenhuis.

Hoe wordt de getijdenduiker bediend?
In de getijdenduiker zijn per koker twee schuiven aangebracht om het waterpeil in Waterdunen te kunnen regelen. Deze schuiven worden op afstand bediend door het waterschap. In geval van nood is ook handmatige bediening mogelijk. De getijdenduiker is onderdeel van de waterkering en het waterschap stelt hoge eisen aan de afsluiting. Indien nodig, zoals bijvoorbeeld bij stormvloed, moet de constructie hermetisch kunnen worden gesloten.

Wat wordt het waterpeil in Waterdunen?
Het getij zal gedempt zijn wat betekent dat bij eb en vloed het waterpeil in Waterdunen varieert tussen -55 cm NAP en +55 cm NAP. Het gemiddeld hoog- en laagwaterpeil in de Westerschelde bedraagt respectievelijk +207 cm NAP en -176 cm NAP. Bij springvloed zal het tij in Waterdunen variëren van –77 cm NAP tot +77 cm NAP.

Natuur

Hoe wordt het zoute water tegengegaan buiten het gebied?
Rondom het gebied is een kwelsloot aangelegd die voorkomt dat het zoute water doorsijpelt naar het zoete grondwater buiten Waterdunen. Het water in de kwelsloot wordt door het nieuwe gemaal 'Nieuwe Sluis' naar de Westerschelde gepompt. Aan de buitenkant van Waterdunen zijn buizen in de grond aangebracht om de kwaliteit van het grondwater te controleren.

Wat voor natuurgebied komt er?
Zilte natuur met slikken, schorren, geulen en centraal enkele grote eilanden. Dit biedt aan kustvogels voedsel en broedgelegenheid en zorgt hiermee voor een vogelrijk gebied. Waterdunen ligt op de route van vele trekvogels. De vogeltelpost bij Breskens is een internationaal bekend punt voor het waarnemen van vogeltrek. Vooral in het voorjaar (februari tot mei) passeren veel soorten in soms spectaculaire aantallen. De vernieuwde vogeltelpost is een uitgelezen plek om deze vogels te spotten en ligt aan het oostelijke einde van de Panoramaweg van Breskens, niet ver van de vuurtoren.

Welke vogels zijn er straks te zien in het gebied?
Er worden verschillende sternsoorten, plevieren en steltlopers verwacht, naast diverse soorten duik- en grondeleenden. Straks zijn bijvoorbeeld de grote stern, kluut, kleine plevier, strandplevier, bontbekplevier, lepelaar, zilverreiger en bergeend te zien. Veel van deze soorten verschijnen nu al in de uitgegraven delen van Waterdunen. Door het gebied heen zullen straks verschillende kijkschermen en vogelhutten worden geplaatst zodat je oog in oog komt te staan met de bewoners van Waterdunen.

Recreëren & beleven

Hoe kan gerecreëerd worden in het gebied?
Recreanten kunnen er wandelen en fietsen en langs de randen komen mogelijk ruiterpaden. Verder wordt een stuk speelnatuur aangelegd. Struinen over de boulevard, een terrasje pakken en dineren behoren ook tot de mogelijkheden.

Zijn er voorzieningen voor kinderen?
In het zuidwestelijk deel van Waterdunen zal het gebied zo worden ingericht dat het voor kinderen aantrekkelijk is. Hier kunnen ze spelen met modder en water, dammetjes bouwen, het getij in het klein ervaren en nog veel meer.

Wat kan je in Waterdunen doen?
Rondom het gebied liggen fietspaden die nu al kunnen worden gebruikt. Een wandeling maken in het gebied kan in de zomermaanden onder begeleiding van een gids. Het Zeeuwse Landschap organiseert deze wandelexcursies. Vogels kijken kan overal aan de randen van het gebied. Vooral in het voorjaar en de zomer zijn er al veel kustvogels te zien in Waterdunen.
Een groepsexcursie aanvragen is ook mogelijk. Op de pagina Activiteiten is meer informatie te vinden over excursies en andere activiteiten in Waterdunen.

Hoe kan ik in het gebied verblijven?
De overnachtingsmogelijkheden die in het gebied worden voorzien bestaan uit een duincamping met maximaal 300 plaatsen, 400 recreatiewoningen en hotelaccommodatie. De recreatiewoningen zijn uitsluitend voor de verhuur en worden niet aan particulieren verkocht.

Wat moet ik me bij de recreatiewoningen voorstellen?
Wanneer de eerste recreatiewoningen worden gebouwd is afhankelijk van de totaalplanning van de aanleg van Waterdunen. Molecaten bouwt de recreatiewoningen in Waterdunen straks zoveel mogelijk ingebed in het landschap. Hierbij is natuurbeleving een belangrijke waarde. Binnen en buiten vloeien in elkaar over, zodat de gasten een gevoel van rust en ruimte midden in de natuur ervaren.

Wat kenmerkt de recreatiewoningen?
Duurzaamheid is één van de belangrijkste sleutelwoorden bij de bouw van de recreatiewoningen. De woningen zullen modulair en demontabel zijn. Dit betekent dat Molecaten snel en efficiënt kan bouwen en het milieu zo min mogelijk belast. De onderdelen van de woningen zijn inwisselbaar en nieuwe ontwikkelingen zijn hierdoor snel toe te passen. Eenvoud, comfort, gebruiksgemak en rendement zijn de sturende elementen voor het maken van duurzame systeemkeuzes. Molecaten streeft naar (her)gebruik van zoveel mogelijk natuurlijke materialen en circulaire systemen met kleine kringlopen. Energiezuinige en natuurlijke systemen verwarmen en koelen de recreatiewoningen. Verblijven in Waterdunen staat voor rust en ruimte midden in de natuur met duurzaamheid als uitgangspunt.

Zilte teelten/aquacultuur

Wat is Kustlaboratorium?
Het Kustlaboratorium is een initiatief van Stichting Het Zeeuwse Landschap. De natuurorganisatie wil laten zien dat binnendijkse zilte aquacultuur kan worden aangelegd in harmonie met landschap en natuur. Geen industrieel ogend landschap maar het telen van planten en dieren uit zee op zilte grond of in bassins met zeewater op een passende manier die aantrekkelijk is voor zowel bewoners van de streek als voor toeristen.

Wat is er bijzonder aan Kustlaboratorium?
Dit project is bijzonder omdat in Waterdunen voor het eerst de aanleg van binnendijkse natuur, tegelijk met een versterkte kust, wordt gecombineerd met recreatiemogelijkheden en de bedrijfsmatige teelt van zilte planten en dieren.

Hoe wordt het Kustlaboratorium mogelijk gemaakt?
Kustlaboratorium kan worden aangelegd dankzij het Droomfonds van de Nationale Postcodeloterij. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling in het kader van OP-Zuid.

Wie gaat er straks zilte dieren en planten kweken in het Kustlaboratorium?
In het Kustlaboratorium zullen ondernemers hun bedrijf gaan vestigen. Het Zeeuwse Landschap stelt grond en basisvoorzieningen beschikbaar en zorgt voor de landschappelijke kwaliteit. De ondernemers doen waar zij goed in zijn: ondernemen. Onder voorwaarde dat het om duurzame aquacultuur gaat. Zo gaan economie en natuur op een verantwoorde manier hand in hand.

Planning

Welke werkzaamheden moeten er nog worden gedaan?
Inmiddels is ongeveer twee derde van Waterdunen aangelegd. De belangrijkste werkzaamheden die in 2018 en 2019 nog moeten worden uitgevoerd zijn de aanleg van de recreatie-elementen, de wandelpaden en de inlaatkreek. Ook het verwijderen van de delen van de Langeweg en de Slikkenburgseweg die Waterdunen doorsnijden moet nog gebeuren. Daarna kunnen de aangelegde kreken met elkaar worden verbonden en de bruggen door het midden van het gebied worden gebouwd.

Informatie

Waar vind ik meer informatie over Waterdunen?
Digitale magazine:
Eens in de twee maanden verschijnt het digitale magazine: http://www.magazine.waterdunen.com.
Wilt u op de mailinglijst geplaatst worden, stuur dan een bericht aan: jm.christiaansen@zeeland.nl onder vermelding van 'aanmelding magazine Waterdunen'.
Website:
Naast de informatie op deze website, bieden de projectpartners op hun eigen websites specifieke informatie over verschillende aspecten van het project Waterdunen.